جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ . كلام بىعيب و كتاب بىريب « 1 » خبر ميدهد و مىگويد كه ما بسيار قرنها مردم را پيش از شما هلاك كرديم آنگاه كه ظلم كردند و ما رسولان فرستاديم بايشان و ايمان نياوردند و ما مجرمان را پاداش چنين دهيم . پس شما را بعد از آن قوم خليفهء زمين گردانيديم تا ببينيم كه شما چه عمل خواهيد كرد و امداد صلواة و اعداد تحيّات نثار روان خواجهء باد كه ممهّد قواعد دين است و مؤكد معاقد يقين ، آن محتشمى كه همّت بلندش اين كلبهء پست را پشت پاى انكار زد و فرمود مالى و للدّنيا و للدّنيا ولي ، بصيرت ثاقبش مردار دنيا را بمردار خوارگان اكاسره انداخت كه و للاخرة خير لك من الأولى . و ما هى الا جيفة مستحيلة * عليها كلاب همّهن اجتذابها فإن تجتنبها كنت سلّما لأهلها * و ان تجتذبها نازعتك كلابها « 2 » و درود بىنهايت بر اصحاب و انصار و اهل بيت او كه آيات حق را مفسّرند و ولايات صدق را مدبّر و سلّم تسليما كثيرا . اما بعد « 3 » ، [ چنين گويد مطرّز اين اوراق و مبرّز اين اعلاق « 4 » امام عالم تاج الزمان سلطان الافاضل علامة الزّمان افضل الملة و الدين احمد بن حامد سقى اللّه ثراه و جعل الجنّة مأواه « 5 » ] هركس كه تنگ بلاغت بر رخش براعت كشيده است و در ميدان دعوى تاخته و در مجلس اطناب و ايجازساز اعجاب و اعجاز ساخته و بقلم مشكين مدّ كاغذ كافور خدّ را نگاشته و بر رباوهء « 6 » استعراف علم استهداف افراشته كه من صنّف فقد استهدف لا شك در تحرير و تقرير كه بقلم و كلم مىكند تصوّر فايدهء كرده است و خيال منفعتى بسته كه لا يخلوا سواد عن منفعة و من در جمع اين فصول و نظم اين اصول چند فوايد انديشه كرده‌ام ، يكى آنكه در ضمن اين حكايات و طىّ اين روايات تحريض است بر تخلق باخلاق حميده از عدل و حلم و سخاوت و شجاعت ،

--> ( 1 ) - چ : لا ريب . ( 2 ) - منسوب به حضرت امير است ( ديوان خطّى حضرت امير متعلّق بكتابخانهء مجلس ) . ( 3 ) - ن ، م : ( امّا بعد ) ندارد . ( 4 ) - چ : اخلاق . م ، ن : اغلاق . ( 5 ) - چ : مثواه عبارت بين دو قلّاب برسم معمول قديم از اضافات شاكرد مؤلف يا كاتب است . ( 6 ) - بلندي و تپه را گويند .